| تبليغات | X |
قافيه در اشعار و ترانههاي بختياري (علي بداغي)
تقديم به قومِ بيقراري، مسعودِ بزرگِ بختياري
سلام و ... برويم سر اصل مطلب.
از استثناها كه بگذريم، قافيـه هنگامي درست است كه حروف اصليِ آن، يعني
آخرين مصـوِّت و يك يا دو صامتِ پس از آن- اگر داشتـه باشـد - يكي باشند.
بنابراين حروفِ الحـاقي (شناسـهها، ضمايـر پيوسته، نشانههاي جمع، ي نكره و
پسوندهاي صفات تفضيلي و عالي و ...) هنگام بررسيِ قافيه جدا ميشوند.
رديف (واژههـاي هماننـد از نظر تلفّـظ، نوشتـار و معنـي كه در پايـانِ مصـراعها
ميآيند) هم كه كاري به قافيـه ندارد. به ذكر چند مثال از ملكالشّعـــراي قومِ
بيقراري، خدايگانِ طوس و دلهاي بختياري، بپردازيم.
حروف اصلي با قرمـز، حروفِ الحاقي با آبـي و رديفها با سبـز مشخّص شدهاند.
بدان چاره از چنگ آن اژدها هميخواست كآيد ز كشتن رها
كه رستم منم كِم مماناد نام نشيناد بر ماتمم پورِ سام
سياوش سيه را بهتندي بتاخت نشد تنگدل، جنگِ آتش بساخت
كنون از گروگان كي انديشد او همان پيش چشمش همان خاك كو
يك از يكدگر ايستادند دور پر از درد، باب و، پر از رنج، پور
سياوش مرا بود همسال و دوست روانم پر از درد و اندوهِ اوست
به كاووس كي ساختند آگهي كه تختِ مِهي شد ز رستم تهي
بپرسيد نامش ز فرّخ هژير بدو گفت نامش ندارم به وير
ز لشكر بيامد هشيوار بيست كه تا اندر آوردگه كار چيست
نهادند پيمان دو جنگي كه كـَس نباشد در آن جنگ فريادرَس
سپهدارْ سهراب با زورِ دَست تو گفتي سپهرِ بلندش ببـَست
به نزديكِ من با يكي جامِ مـِي سزد گر فرستي هماكنون به پـِي
و گر چون ستاره شوي بر سپـِهر ببري زروي زمين، پاك، مـِهر
سياووش را گفت با او برُو بياراي دل را به ديدار نـُو
قباد آمد و رفت و گيتي سپـُرد وُرا نيز هم رفته بايد شمـُرد
نان نيزه بر نيزه برساختند كه از يكدگر بازنشناختند
شبِ تيره آمد سوي لشكـَرش ميان سوده از جنگ و از خنجـَرش
بباريد تير از كمان سـَران بر آن نامدارانِ جوشنوَران
فرستاده آمد ز هر مهتـَري ز هر نامداري و هر كشوَري
تو از ما به هر كار داناتري به بايستها بر، تواناتري
ادامه در پايين
ز لشكر ببين تا سزاوار كيست يكي پهلوان از درِ كار كيست
به گيتي كسي چون سياوُش نبود چون او راد و آزاد و خامـُش نبود
چو ايران نباشد تن مـَن مباد بدين بوم و بر زنده يك تـَن مباد
مبادا كه دين نياكان خويش گُزيده سرافراز و پاكان خويش
مگر بند، كز بند عاري بُوَد شكستي بُوَد، زشت كاري بُوَد
بنابراين تمام بيتهاي زير، به دليلِ همين ناهمسانيِِ حروفِ اصليِ قافيه، داراي
اِشكالِ قافيه هستند - اگر چه سرايندگانشان از خداوندگاران شعر و ادب پارسي
باشند، بي هيچ ترديدي!
سپر بر سر آورد شير اله علم كرد شمشير آن اژدها باذل مشهدي
يا زجاگشته با چه ضجهي صـَعب يا رسيده كجا بر اين چه تعـَب نيما يوشيج
چو دل از تيزي وي اندر يافت آن نشان كاو به خود بر آن نشناخت نيما يوشيج
هر آن كس كه بر دزد رحمت كـُند به بازوي خود كاروان ميزَند سعدي
در اين زمانه بتي نيست از تو نيكوتر نه بر تو بر شمني از رهيت مشفـِقتر سعدي
بدان تا نهاني بُوَد كارشان نباشد كسي آگه از رازشان فردوسي
هر كه بيدار است او در خوابتر هست بيداريش از خوابش بتر مولوي
سنگ و آهن ز آب كي ساكن شـَود آدمي با اين دو كي ايمن بـُود مولوي
بت، سياهْآبه است اندر كوزهاي نفْس مر آب سيه را چـِشمهاي مولوي
كاردانان كار زين سان ميكـُنند تا كه گويي هست چوگان ميزَنند پروين اعتصامي
در سياهي دستهاي من ميشكفت از حسِّ دَستانش
شكلِ سرگردانيِ من بود بوي غــم ميداد چـَشمانش فروغ فرخزاد
شعرِ ديوانهي تبآلودم شرمگين از شيارِ خواهـِشها
پيكرش را دوباره ميسوزد عطـــــــشِ جاودانِ آتـَشها فروغ فرخزاد
كسي از كومه سر بيرون نياورد نه مرغ از لانه، نه دود از اجاقي
هوا با ضربههاي دف نجنبيد گُلــي خودروي برنامــد ز باغي احمد شاملو
اكنون در اين مغاكِ غماندود، شب به شب تابوتهاي خالي در خاك ميكـُنم
موجي شكسته ميرسد از دور و من عبوس با پنجــههاي درد بر او دست ميزَنم احمد شاملو
ادامه در پايين
خاموش باش، مرغكِ دريايي! بگذار در سكوت بماند شب
بگذار در سكوت بميرد شب بگذار در سكوت سرآيد شب احمد شاملو
آنچه من دارم از او، هست خيالي كه ز دور چهره برتافته در آينهي خاطـِر من
همچو مهتاب، كه نتوانياش آورد به چنگ دور از دست تمناي من و در بـَر من هوشنگ ابتهاج
در زمستانم تف دل آتـَش است برف و باران خوابگاه و پوشـِش است پروين اعتصامي
بدِ من كه اكنون شريك من است پس از مرگ هم، مردهريگ من است پروين اعتصامي
پس يه شيري سر اندرون نكند بيم سوزي كه آنچنان نكند نيما يوشيج
به خيالي گر از خطايي بود خفته بودم وگرنه خوابي بود نيما يوشيج
بكوشيم و اين كينه كـَمتر كنيم مگر رنج گُردان سبـُكتر كنيم فردوسي
شبِ سياه بدان زلفـَكان تو مانَد سپيد روز به پاكيِ رُخان تو مانَد دقيقي
و حالا برويم سراغ شعر و نظم بختياري.
در آغاز، نمونهي ابياتي كه قواعدِ قافيه در آنها كاملاً رعايت شده است:
بكنين دارِ گليم كرباس چوقا دي ايا بوي چويل ز نُوكِ كُهها اسكندر رحيمي
دل مثل كبوتر اِتَپِست بيخود و خَشخار او رَهد به مِنِ مال و مو مندم به نُوكِ دار داراب افسر بختياري
وختي كه ايل اگدرده بس اگن مالكنون همه وا باركنن چادر و خورجين و بهون عزّتالله ارشدي
كوگ قهقه ازنه ايا به لم وُر سرِ اَو ز صدا مَست اكنه آدمه وُر عالمِ خـَو عزّتالله ارشدي
ادامه در پايين
اي به قربون تو بي عقشِ تو جون سي چِنـُمه ار كفِ پاته نبوسم مُو دهون سي چِنـُمه پژمان بختياري
يه جا همهي قهقههي كوگ درينه دادن به تو تا ختم كنن خوندهگرينه كورش كياني
اي واي يو كينِه كه مَني حورِ بِهـِشته اي دُهدرُ كينِه كه چُنو حورسرِشته داراب افسر بختياري
هر جا بِروه فتنه و آشوب نياسِن اي عشوهگَرون هر دو كنيزِ سرِ جاسِن داراب افسر بختياري
لُر با كَدِ واكِردِه نِشَستِه كُپِ چاله سيخا به مِنِ چاله و دو وُر مِنِ پاله داراب افسر بختياري
تِيت سي چه بِمَهنم كه ز تيهات بسوسم رَهمه اِگِرم وُر درهزير و اِگُروسم داراب افسر بختياري
پَ يُو كينه واباته؟ يُو مَني كاقواته داراب افسر بختياري
چه اِگوي مَر خوانين همه يهدفه مـُردن؟ كه اي لگنبِهسَرون اِوين مِلكانه بـُردن؟د. ا. بختياري
ز داغ دل نشستم بالِ چاله گِريوستُم سر تَش پاله پاله جمشيد كريمي
ترنههاس ملثِ چويل، دستس كِلـَوسه هر كُري يه دفه ذيس دي شو نيخـَوسه عليهمت ناصريكريموند
گل مو خوار ايكنه تا كه اشونه پلـِسه دل چي بنگشت ايزنهبال و كنهگم چلـِسه حسينقلي مشفق
وا خُم گُهْدُم كه اَمسال سرتاسَرِس بهاره امّا دِلُمْ نَدونِسْت يُو دَنگِ روزگاره فريده چراغي
يه شَوي خُم تَك و تِينا بِنِشَسْتُم حونه وُرْ غَمِ چرخِ فَلَك پاك اَويم ديوونه گودرز رزمگاه
چه وابيدن همه دشمنشكارون چه وابيدن همه نيلهسوارون منوچهر اكبري
دلِ زارم هني يادت وباسه هني ناونده دردِ تو به ناسه بيژن حسيني
تا پلِ بور و بلند ور سري اي تازه عروسه كرِ بيدا اخوهه تا ز كمندس بگروسه عبدالعلي خسروي
شو تاريك بهونا واديارن ز زينه تا پيا بنكل بيارن محمدرضا دادگر
اي كه از اصلِ بد و نيك خَوَر خُت داري پردهي عِيوْ مَكُن پاره كه خُت ستّاري ملا زلفلي كروني
ادامه در پايين
بهتر زِ تيا تو به خدا قبلهنما نيد سرو هم چو كَدِ صافِ تو اي طور رسا نيد داراب افسر بختياري
رَگا گلیته ایگویْ با طِلا خدا بَفته مَیَر خدا پَلِ تِشنیْ تونِ جُدا بَفته روشن سلیمانی
اي كه روزيِ همه خلق ز انبار تونه آسمونا و زمين كِردهي كردار تونه داراب افسر بختياري
ار بليطس بگره، بزس بزا، شاد ابوهه كلگ و دوس يك بگرن، زغصّه آزاد ابوهه محمدرضا دادگر
دل ز ديريِ تو اِي دوست زجون سير آبيد پير وابيد و ز داغ تو زمينگير آبيد داراب افسر بختياري
پرپروك برف زمستون لير سنگين اكنه وختي كه اور اچركنه دله غمگين اكنه جلال اسفندياري
با خيال تو چه سازم كه به مو جـَنگ اكنه هي فشارم اده و هي دلمه تـَنگ اكنه د. ا. بختياري
دل، مشك و پوست، پلـَنگ ديديه ز نزديك آيا تو جـَنگ ديديه محمدرضا دادگر
تالِ حَرْفاتِه مَوُر دُر مُو دِلُم باتِه بُگو تَش بِه كارِ دِلِ پـُر، دُر مُو دِلُم باتِه بُگو علي خدادادي كريموند
كج بستنِ دَسمالِ زليخانه تو نِيدي قِر دادنِ شَولارِ هُميلـانه تو نِيدي داراب افسر بختياري
اَشنيدُم راهيِ ماهي آپولو دو سه روزي مِنِ راهي آپولو محمّدعلي مرداني
زور بُم گِرِهدِه بیکَسی دی چاره ناچارم سِتین هر شُو زَنُم گولِ دلُم آستاره ایشمارم سِتین آرمان مورياحمدي
ادامه در پايين
و حالا نمونهي ابياتي كه اِشكال قافيه دارند يا اصلاً قافيه ندارند:
بنشيني سرِ چشمه به منِ سوزي و مـَرغ بزنه نمنمِ بارون، بشرقنه تشوبـَرق عزّتالله ارشدي
زدي وريك عزيزم تا تو مرزِنگ زدي تيرِ جفاته بر دلِ تـَنگ نوذر اصفهاني
حالا كه تيا كالِ تو تَش زِيدِه به جونم بايد كه اجازه بدهي پاته ببوسم داراب افسر بختياري
رَهدم به مِنِ لِر كه بَليطانِه بچينم اي يادِ هَم او روز هميلانِ مُو ديدم داراب افسر بختياري
كُجه او همه گايَل؟ كجه او همه حـَرگَل؟ داراب افسر بختياري
بگو سيم تا بِويِنم، كه عقل رَهده زِسـَرم كُناري كه به چَه وَست، چه خين دادِن به بـَهرم د. ا. بختياري
به او شهري كه رَهدين، پَ سي ملت چه كـِردين بجز قِيلون كشيدين اُ هِي سوهون خريدين د. ا. بختياري
بيَو وا يَك رِويم صحرا بِگـَرديم بيَو قهقه زَنيم وُر غَم بِحـَنديم بيژن حسيني
اي هَمه پيل كِه نابيد ابوهه پاي هَمِس ري به هَوا دي ابوهه محمّدعلي مرداني
آدما مينِ زمين حـِرص اِزَنِن سي يه دسمال وِ زمين تـَش اِزَنِن محمّدعلي مرداني
تا خيز بِوَنده مِنِ لـَوات بِووسه گَم بِت بِزَنه و سرگـُپات بووسه داراب افسر بختياري
نه وقت گرما گـَرمسون اِبو نه وقت سرما سـَردسون اِبو داراب افسر بختياري
كني جنگ سختي كه مو حـَظ كنم شو و رو وا حوشنه گـَز كنم محمدرضا دادگر
قوه مرد هزار دفه بيشتر ابو ز دوغ، زياد مرد بـِهتر ابو محمدرضا دادگر
ز دنگاي ليشس هراسي نداشت يكي هم ز دستس خلـاصي نداشت محمدرضا دادگر
اَر مُنُم وا يَكديه قـَهرن هَمه اَر كِه وا يَك قَهْر نين كـَرن هَمه داراب رئيسي
مُو كِه بيتو مَنْدِنه دارُم اِبينم مَر اِبو سَرْ نُم بِه گِل خُوتِه نَبينم علي خدادادي كريموند
ادامه در پايين
و امّا برويم سراغ آوازها و ترانههاي بختياري.
ابيات، با نامِ خواننده مشخّص شدهاند صرفِنظر از اين كه فولكلور باشند يا سرودهي خودِ خواننـده يا كسي ديگـر. چرا كه، هدف، برطرفشدنِ اِشكـال قافيـه در اشعـار و ترانههاي بختياري است كه اميد است حاصل شود و تَشِ تُنْگِ بهمـن را شبيخونِ بارانيِ آبان براي هميشه ... خدا نياورد هرگز!
در آغاز، نمونههايي كه هيچ گونه اشكالِ قافيه در آنها ديدهنميشود:
قاليانِه فَرش كُنين يهلا و دُولـا ميشِكالِه بُگُويين هُف كُن بِه كَرْنا بهمن علاءالدّين
كُهِ زَرْدِهنِه بُگُوين بُگُوين منديرمون بو گِرْدِواري كِرديمِه پاي وابا مَهِ نو بهمن علاءالدّين
صياد كُهْرَنْگ سَر بَسْت بِه دَسمال پازَنون شادي كُنِن، دالون زَنِن زال علي تاجميري
چَويله وا دست بِكَنُم، بِه دِنْدون كُنُم پاك بِنُمِس زير سَرِ گُلُم تا نَگِرِه خاك كورش اسدپور
اَر اِخوي بيگُفتِمون مالِتِه كُني بار مالكنونِت بِه شيوَن و، ماتم گِرا يار ديدار محمودي
آسِمونِ مَشسِلِيمون پُرستاره بي شَواس آسِمونِ اي غريبي مُونه كِرده بيحواس فروزنده كياني
به گوشُم بنگِ اَمداد، بيَو رِويم به هيجار نيَشْنه سَرْ زِ پا اي دِلُمْ وُلا زِ شَوقِ ديدار منوچهر زنگنه
بي مَرْيَم سوار ايا تُفَنْگ سَرِ شون دُحدَرِ ايلخانيه، دا عليمِردون كورش اسدپور
دسمالانه دِرارين وا يَك بِوازين دِدويَل كِل بِزَنين، دُرقون وارازنين حسين مكوندي
چَشمِ كالي ديدُمه زيرِ بُرْگِ باريك چاسِ ظُهْر وُر دِلُمنِه كِرْد شَوِ تاريك علي احمدي
نالِ اسب گير نيكُنِه به راكِ ديرَو دوركي زِ اَنْدِكاو شو نيكُنِه خـَو علي تاجميري
هر دو تاسون عاشِقِن شَو نيبَرِسون خـَو شَو دِلُم تِي فرهاده، روز دِلُم تِي خُسْرَو اسفنديار رنجبري
تو گُهْدي مُو زِ خُتُم رُو خاطِرِت جـَم مَر روزي چند سال زِ عمرْ ايبووِه كـَم غلامشاه قنبري
زَنْگَل زَنِنْ بُساكي كِل، كُرْيَل زَنِن هـُو وا گالِهگالِه جاهلون وا بنگ بِرْنـُو ديدار محمودي
مالكنونِه مالِمون، پام نيكُنِه رُو اِي خُدا دِلْسُحدِهيُم حَرْفامِه بِشْنـُو صابر افشاري
چه خووِه مال بار وَنِه پا چَشْمِه كُهرَنگ تا بيان يَكْ بِگِرِنْ چالَنْگ و هَفلـَنگ بهمن علاءالدّين
هَم زِنو اَوْري گِرِه بارونه دَرْوَند آرِمونِ ديدِنِت مِنِ دِلُم مـَند بهمن علاءالدّين
مُو اُوِيدُمْ كَدِ رَه، ري كِرْدُم وا پـُشت غَمِ خُمْ كَم سيم نَبي، سعديت مُونه كـُشت بهمن علاءالدّين
ادامه در پايين
خُم و يارُمه صُحْل بِدين تونه شيرِ داتون اَر اِخُوين صُحْلِمون نَدين، دِينُمْ بِه ناتون بهروز احمدي
گَرْمِسير گَرمه گَرمه وُلا و بادِ گَرم اياره چِه خووِه آخِي مال بار كُنِه بِريم ايلاق دُوواره بهمن علاءالدّين
بُنِ وار سِيلْ اِزَنُم، مال وادياره نَتَرُمْ تِي گُل بِرُم، رَهْم ناهواره اميد محمودي
همچو شاهين به كَمَنْد مُفْتلايه بالم تا قيامت نيرِوِه يادِت اَ خيالم ملكمحمّد مسعودي
كُجه تير كٌجه سپاه كٌجه فراشم رَه بدين دام و ددوم بيان سرِ لـاشم پروين عالي پور
مُو كه هر طِرَف اِرُم يار بِگِرُم دشمن تِراشم ار كه گُل بِه كَس بِدُم دِل ايخراشم فروزنده كياني
نا نَمَنْدِه بِه دِلُمْ، جون نَمَنْده بِه زونيم قربونِ هَمو تيگِت، خُت بيَو به مهمونيم فريدون خردمهر
عاشقي! مول ز خُتي! غَمِت چه شِرينه هَر كَس كِه عاشق نَبا كِلِتْ نينِشينه بهمن علاءالدّين
از عشقت دارُم ايميرم چي بَرْفَو سي تو ايچيرم علي تاجميري
تٌو كِه رَهدي مٌو اَسيرم اَر نَيايي مٌو اِميرم اكبر مقدّم
سَرِ رو مَنْديرِتُم تا ريتِه بينم صَد گُلِ آستاره زِ تيات بِچينم كورش اسدپور
اَر بيني مُو باريكُم، باريكِ نـَشمم اَر خاري به پات اِرِه ايا بِه چـَشمم پيام ادراكي
دمِ مال گُهْدُم سلام، زيرِ مال نِشـَستم كَدباريك، نُفْتقَلَمَي اَو دا بِه دَستم علي احمدي
اياره سيم گُلِ ناز، بُهارِ گُفتولـُفتس مُونه ز دير به خُس گير دِه خالَكِ نـُفتس رضا صالحي
دِلُم هَم باز زِنو شال و قَوا كِرد دُووارتِه رَهسِه اِز رَه مُو جِدا كِرد بهمن علاءالدّين
قربونِ پارسال بُهار مالمون بِه بار بي دايني خُم و خُت كُميْتسوار تُشمال به كار بي دايني علي تاجميري
اِي خدا بال بُم بده تا بِزَنم فـِر آخِي واي بِرِوُم بالاوشِنون اي دِر و او دِر آخِي واي بهمن علاءالدّين
آهي اَز دِلْ بِكَشُمْ خدا خَوَر بو تَشْ بِنُمْ بِه مالِ گُل، يكيم بِهدَر بو صابر افشاري
ادامه در پايين
چِه خووِه مال بار كُنِه يارِت وابات بو كميت چال زين مَخمَلي بِه زيرِ پات بو بهمن علاءالدّين
اَر بيوي بِه ديدِنُم، جونُم اِينُم پات دايني ايوَنُم زِ شوقِ دِل مِن هَر دو تي جات دايني كورش اسدپور
تو يارَنبازيِ دُنْيانه بِنْيَر تيارْتبازي و اي حرفانه بِنْيَر بهمن علاءالدّين
چِه بِه اي دِلُم كُنُم خِيلي دَرْدِمـَنده دايني چي كُنارِ لَوِ رَه پَرْ بِس نَمَنده دايني ملكمحمّد مسعودي
و اين هم نمونههـايي از مواردي كه اِشكالِ قافيـه دارنـد يا اصلاً قافيـه ندارنـد، با اين
توضيح كه الحق و الانصاف چه شاهكاري كرد اين بهمن علاءالدّين كه در طولِ دستِكم
چهار دهه نوشتن - آهنگسازي و خواندنش به جاي خود! - بسيار بسيار بهندرت در دامِ
اِشكالِ قافيه لغزيد و
ديگر عزيزان؟
اميد كه دقّت در ژرفاي شگفتانگيزِ اقيانوسِ قريحهي بهمن به بهارانِ ديگري بينجامد!
آمين!
شازِده دوما رَهْدِه شِكال يُو شِكالِ تازسه دِدو دوما نون بِپَز كِه تا رسيده گـُشنسه صابر افشاري
مُو هَر شَو هِي ايشينُم بِه بالِ چاله كُنُم زِ سوزِ دِلْ تِي خُم زِ تو گلـايه منوچهر زنگنه
چي كُهِ كينو غَمِ دِل ري يَك نهادم هفت و چارِه وا دِل و جون غمونِ دارم رضا صالحي
چَرخِ گَرْدون ... چَرْخِته بِووسم هَمُو كِه خُم دِلُم اِخواست وابيده به دوستم غلامشاه قنبري
هَر وَخت كِه مُرْدُم بِنينُم وِ شونم وِ چَويلِش كُن كَفَنُم وِ بَرْفِش بِشورم كورش اسدپور
وِيدُم بي كِه بينُمِت ديدُم نَبيدت خاطِرُم جا نَگِرِهد كَنْدُم زِ دينت بهمن علاءالدّين
كاشكي كِه جورِ اَوَل رَنْگ و ريته مُو بينم سَر بِنُم سَرِ شونِت يِه كلام و بميرم فريدون خردمهر
روز و روز خُت و جووني مُو پيرِمـِردم اَر اياي ديارِمون بيني كه مـُردم پيام ادراكي
بِه مُو گُهْد دوسُم داره نيناي نيناي برَقصم چينُ وا چين دامَنُم دسمالِ سُحْر بِه دَستم فروزنده كياني
خُت شِرين قُولِت شِرين ديريتَم چِه تـَحله اِسْمِ ديرينِه نَيار بُهْرِستِه زَهله ديدار محمودي
دِلِ مُو بي مونِسِه چي كُهِ زَرده بَرْفِ نَو اُوِيدِه ريس كُهْنِهس نرَهده ملكمحمّد مسعودي
نِي بِنال آرِنْگي دِي بلالِ چالـَنگي تا بُخونُم سي كَوگُم سي چِه همقُو بيدُنگي علي تاجميري
سَرِ چِشْمِه بِنِشينُم اِنتِظارِت ... تيه كال دِلِ مُو رَهْدِه زِ دَسْت وا خُت بيارِس ... تيه كال علي احمدي
زنگلِ بگُوين نون بِپَزِن مَجْمِههانِه بيارن اي گُلي بِرِوِن زِ چشمِه نوبراز اَوِ سَرد بيارن اي گُلي علي تاجميري
خُت گُلي نُمِت گُلِه گُلي بِه ناته اَر بِري زِ پيشُم دِينِ مُو بِه ناته ملكمحمّد مسعودي
گَرتِليلِه سِوارون زِ دير دياره شيرِ جَنْگول بِه نيا قُشون دياره حسين مكوندي
با دِلي غَمْبار، نِشَسْت پا تَمدار هرسا گُل اُوي تُكِسْت ري تَمدار اميد محمودي